Starsand Island incelemesi
Starsand Island, şehirlerin ve kurumsal hayatın yorucu temposundan kaçarak kendisini bir sahil kasabasının kollarına bırakmak isteyen oyuncular için tasarlanmış bir yaşam ve tarım simülasyonu. Temel yapısı itibarıyla türün Story of Seasons, Rune Factory, Stardew Valley, Palia ve My Time at Portia gibi ikonik temsilcilerinden belirgin şekilde ilham alan bu yapım; oyunculara tarım, hayvancılık, balıkçılık, zanaatkarlık ve keşif dolu bir dünyada bir başlangıç yapma şansı sunuyor.
Starsand Island oyununa adım atarken karakterinizi tasarlıyor, saç tarzından göz şekline ve giysilere kadar birçok ayrıntıyı belirleyerek bu pastel renkli dünyaya adım atıyorsunuz. Karakterinizi oluşturduktan sonra çocukluk arkadaşınız Solara sizi karşıladığında 10 yıldır hiç değişmediğinizi söylese de oyunun başındaki varsayılan kadın karakter yerine bambaşka bir erkek karakter tasarlamış olsanız bile bu diyalogun değişmemesi oyunun sığlıklarına dair ilk sinyali veriyor.
Starsand Island oyununun temel hikayesi, kurumsal hayatta yaşanan tükenmişliğin ardından ailenizin eski çiftliğini devralmak üzere Starsand Island isimli adaya dönmenizle şekilleniyor. Belediye başkanının kızı ve çocukluk arkadaşınız olan Solara, adaya döndüğünüz ilk saatlerde size rehberlik ederek adadaki hayata alışmanızı sağlıyor. Starsand Island sizi hemen özgür bırakmıyor; aksine adada zanaatkarlık, çiftçilik, hayvancılık, balıkçılık ve keşif olmak üzere beş temel kariyer dalını öğreten oldukça yavaş tempolu bir eğitim süreciyle baş başa bırakıyor.
Her kariyer için adadaki beş ayrı mentor ile eşleşiyor, onlardan görevler alarak mesleklerin inceliklerini öğreniyorsunuz. Örneğin; yetiştiricilikte Pastelle, aşçılıkta Aurelis gibi mentorlar size rehberlik ediyor. Ancak oyunda bir yemek pişirme mesleğinin olmaması, türün diğer örneklerine kıyasla göze çarpan bir eksiklik. Örneğin, oyunun başlarında daha hızlı hareket etmek için açmanız gereken kaykay görevinde bile, bir parçayı bulmak için başka bir parçayı, onu almak için başka bir şeyi üretmeniz veya satın almanız gereken aşırı uzun ve tekrara dayalı bir süreç sizi bekliyor.
Oynanış söz konusu olduğunda Starsand Island, derin zanaatkarlık ve inşa sistemleriyle dikkat çekiyor. Oyunda 600’den fazla tarif bulunuyor ve bu sistemler birbirine oldukça sıkı zincirlerle bağlı. Örneğin, basit bir pencere yapabilmek için önce ağaç kesip odun elde etmeli, odundan kalas üretmeli, kalasları çerçeveye dönüştürmeli ve en nihayetinde camla birleştirmelisiniz.
Bu süreçte çiftliğinize kuracağınız onlarca farklı makineyi ve çalışma tezgahını düzenlemek, estetik bir yerleşim yakalamak isteyenler için sinir bozucu olabiliyor. Tarım ise tohum ekme, sulama ve hasat etme adımlarıyla oldukça geleneksel bir yapıda olsa da, ekinlerin büyüme sürelerini gösteren zamanlayıcılar ve toprak nem göstergeleri gibi hayatı kolaylaştıran arayüz detayları takdir topluyor.
İlerleyen aşamalarda çardaklar inşa edebiliyor ve ekinlerinizi melezleyerek devasa boyutlarda mutasyonlar elde edebiliyorsunuz. Hayvancılık sistemi de oldukça kapsamlı; tavuk, ördek ve tavşanlarla başlayıp koyun, sığır, devekuşu ve alpakalara kadar uzanan bir yelpazede hayvan yetiştirebiliyorsunuz. Hayvanlar otomatik olarak ürüyor ve geride pink luna rabbit veya black ink chicken gibi son derece sevimli mutasyonlar bırakabiliyor. Üstelik beslediğiniz tavuk ve tavşanların çiftlikteki otları temizlemesi ve sulama işlerine yardım etmesi gibi pratik otomasyonlar da mevcut.
Balıkçılık mesleği, su kaynaklarında balık gölgelerini takip ederek oltayı fırlatıp makarayı sarmaya dayalı tatmin edici ama bir süre sonra kendini tekrar eden klasik bir yapı sunuyor. Kendi balık havuzlarınızı kurabiliyor, özel yemler kullanabiliyor ve yakaladıklarınızı akvaryumda sergileyebiliyorsunuz. Ancak bu kariyerin son aşamalarındaki bazı görevler o kadar yorucu ve karmaşık ki, internetteki rehberlere bakmadan ilerlemek neredeyse imkansız hale geliyor.
Keşif mesleği ise sizi adadaki gizemli bir taş kapıdan geçirerek Ayışığı Ormanı adı verilen farklı bir boyuta götürüyor. Bu orman, standart madenlerden çok daha keyifli bir platform ve keşif deneyimi sunuyor; içinde nadir madenler, bitkiler ve boss savaşları barındırıyor. Savaş sistemi sapan, yay ve crossbow gibi menzilli silahlar ile evde ürettiğiniz mühimmatları kullanmaya dayanıyor.
Ne var ki savaşlar o kadar kolay ve sığ tasarlanmış ki, keşif kariyerinin sonundaki büyük boss bile sadece 30 saniyede alt edilebiliyor. Bu yüzden keşif yetenek ağacındaki savaş kolaylaştırıcı yetenekler tamamen işlevsiz kalıyor. Yine de yüksek yerlerden düştüğünüzde hasar almamanız, dünyada serbestçe dolaşmanızı oldukça kolaylaştırıyor.
Starsand Island oyununun en güçlü yönü, ev inşası ve dekorasyon. Palia gibi alternatiflerinin aksine bu oyun, Bloxburg veya Planet Coaster tarzı muazzam bir serbestlik sunuyor. Duvar, zemin ve çatı parçalarını LEGO gibi birleştirebiliyor, nesneleri serbestçe döndürüp boyutlandırabiliyor ve nesnelerin birbiriyle çakışmasına izin vererek benzersiz tasarımlar yapabiliyorsunuz. Çoklu seçim, hizalama kapatma ve çit yerleştirmeyi kolaylaştıran dizi kopyalama gibi harika araçlar mevcut.
Evinizin çevresinde 8 adede kadar arsa satın alarak alanınızı genişletebiliyor, modern ev şablonları veya lunapark gibi hazır planlar satın alabiliyorsunuz. Hatta yüzen evler inşa etmek bile mümkün. Ancak bu harika sistem, kontrolcüyle oynarken ızgaraya hizalama özelliğinin bulunmaması nedeniyle tam bir eziyete dönüşüyor. Her parçayı göz kararıyla hizalamak ve odaları genişletirken parçaları tek tek seçip değiştirmek zorunda kalmak inşa sürecini ciddi şekilde baltalıyor.
Adada seyahat etmek ise paten, kaykay, moped, retro scooter, arabalar, jet ski ve hoverboard gibi araçlarla oldukça eğlenceli görünse de berbat fizik motoru bu keyfi baltalıyor. Araçlar adeta yolda gitmiyor da havada süzülüyor gibi hissettiriyor. Kaykayınız yokuş yukarı ve aşağı aynı hızda gidiyor, merdivenlerden doğrudan tırmanabiliyor ve yayalara çarptığınızda en ufak bir tepki bile vermiyor.
Adadaki sosyal yaşam ve romantizm ise tam anlamıyla bir hayal kırıklığı. Adada yaşayan 20’den fazla sakinden yaklaşık yarısıyla romantik ilişki kurabiliyorsunuz. Ancak her karakter için seslendirilmiş kısa sahneler olsa da, sonraki etkileşimler sürekli kendini tekrar eden birer satırlık sığ diyaloglardan ibaret kalıyor. Hediye verme sistemi yapay bir şekilde o kadar yavaş ilerliyor ki, özenle hazırladığınız en sevilen hediyeler ile yoldan topladığınız basit bir böğürtlen arasında neredeyse hiçbir ilerleme farkı bulunmuyor.
İlk ilişki sahnesini görmek için yaklaşık 20 saat boyunca her gün aynı diyalogları tekrarlamak gerekiyor. Oyunun 1.0 sürümüyle eklenen randevu sistemi ise oldukça sığ; sadece ekrana siyah geçişlerin yapıldığı piknik sahneleri eşliğinde sıradan diyaloglar sunuyor. Romantizmde kademeli bir yakınlaşma hissi yok; haftalarca mesafeli duran bir karakter bir anda size ilan-ı aşk edebiliyor ve en sonunda sadece evinize taşınan sığ bir oda arkadaşına dönüşüyor.
Resmi bir evlilik töreni veya çocuk sahibi olma mekaniği ise oyunda bulunmuyor. Üstelik geliştiriciler 1.0 sürümünden hemen önce Youfang adlı erkek karakteri hiçbir açıklama yapmadan romantizm listesinden çıkardılar. Bu durum, başından beri eşit sayıda kadın ve erkek aday sözü veren ekibin vaatlerini çiğnemesi anlamına geliyordu. Şu anki altı erkek adaydan üçünün tamamen aynı sarı saç ve açık göz tasarımına sahip olması, karakter tasarımlarının özensizliğini gösteriyor.
Hatta kadın adaylardan birinin Harvest Moon oyunundaki Celia karakterinden doğrudan kopyalandığı ve bazı karakterlerin güncellemelerle daha ruhsuz tasarımlara dönüştürüldüğü görülüyor. Ayrıca Starsand Island içerisindeki özelleştirmelerin koyu ten renkleriyle tam uyumlu olmaması da kapsayıcılık açısından can sıkıcı bir detay.
Teknik açıdan Starsand Island adeta dökülüyor ve erken erişimden aceleyle çıkarılmış yarım bir oyun hissi veriyor. PlayStation 5 sürümündeki kalite ve performans modlarının her ikisi de kötü çalışıyor; menülerden çıkarken oyun donuyor, nesneler ve kaplamalar gecikmeli yükleniyor ve ekran yırtılmaları kamerayı çevirmeyi işkence haline getiriyor. Benzer şekilde ROG Ally ve diğer el konsolu versiyonlarında da Ayışığı Mağarası çevresinde aşırı donma, kasma ve çökmeler yaşanıyor.
Oyunun bilgisayar sürümü için minimum 8 GB RAM ve 20 GB depolama alanı istenirken, önerilen sistem gereksinimlerinde NVIDIA GeForce RTX 2060 grafik kartının belirtilmesi ise bu optimizasyon fiyaskosunun boyutlarını kanıtlar nitelikte. Oyunun içi inanılmaz derecede can sıkıcı hatalarla dolu. Dışarıda yağmur yağdığında tüm binaların içinde de yağmur yağıyor ve su yerlerde su damlası efektleriyle sıçrıyor. Karakterler birbirinin içinden geçiyor veya duvarlara sıkışıyor; örneğin Zerine bodrum kapısına sıkıştığı için onunla etkileşime girilemiyor.
Konuşma sırasında kamera açısı odanın alakasız köşelerine kayıyor, görevler tamamlandığı halde tetiklenmiyor ya da menülerdeki ikonlar ve yazılar aniden kayboluyor. Yaz festivali gibi etkinliklerde hiçbir etkinliğin tetiklenmemesi ve festival paralarının harcanamaması gibi oyunu kilitleyen hatalar mevcut. Görsel ayrıntılarda da özensizlik göze çarpıyor; örneğin Solara saatlerce giriş ekranında duran bilgisayarında bir şeyler yazıyormuş gibi yapıyor veya evcil kediniz sağanak yağmurda dışarıda uyurken, binaların içine de yağmur yağdığı için içeri girse bile ıslanmaktan kurtulamıyor.
Müzikler ve ses tasarımı ise hayal kırıklığı. Mevsimler veya günün saatleri değişse bile sürekli aynı melodiler çalıyor; üstelik bir şarkı bittiğinde aniden kesilip uzun bir sessizlikten sonra tekrar başlıyor. İngilizce seslendirmeler yapay ve cansız; fotoğraf çekilmek istediğinizde karşınızdakinin robotik bir tonla yardıma hazırım demesi veya hediye verdiğinizde aferin diye yanıt vermesi gibi bağlam dışı seslendirmeler mevcut. İngilizce dil desteğinde bile yer yer Çince karakterlerin kalması, metinlerin taşması veya dikey görünmesi gibi yerelleştirme hataları göze çarpıyor.
Starsand Island oyununa 1.0 sürümüyle eklenen dört oyunculu çevrimiçi kooperatif modu, ne yazık ki berbat bir sistem tasarımı yüzünden ölü doğmuş durumda. Çok oyunculu moda erişebilmek için öncelikle saatlerce tek oyunculu hikayeyi oynamak zorundasınız. Dahası, oyundaki tüm ilerleme sadece ana bilgisayarı açan kurucu oyuncuya yazılıyor; arkadaşınızın dünyasına katıldığınızda kendi karakterinizin veya dünyanızın ilerlemesi kaydedilmiyor.
Çevrimiçi bağlantı kurma sorunları da cabası. Tüm bu eksikliklerin ötesinde, oyunun arkasındaki Seed Sparkle Lab stüdyosunun sergilediği tutumlar tam bir skandallar zinciri. Kendilerini oyunculardan sempati toplamak için küçük ve bağımsız bir indie geliştirici olarak pazarlasalar da, Starsand Island markasının aslında yıllık 1.4 milyar dolar gelir elde eden ve 8 binden fazla çalışanı olan Zhuhai Kingsoft Digital Network Technology şirketine tescilli olduğu ortaya çıktı.
Tencent destekli bu devasa şirketin bağımsızlık maskesi takması toplulukta büyük tepki çekti. Kickstarter destekçilerinin birçoğuna hak ettikleri oyun anahtarlarının hâlâ gönderilmemiş olması, destekçilere özel vaat edilen kıyafetin ilk gün 20 dolarlık bir ek paket ile satışa sunulması ve duvar resimlerinden dergilere kadar birçok görselde açıklanmayan yapay zeka kullanımının tespit edilmesi güveni tamamen sarstı. Ayrıca geliştiricilerin, erken erişim döneminde oyunu Steam üzerinde bot hesaplarla sahte olumlu inceleme yağmuruna tuttuğu iddia edildikten sonra eski mağaza sayfasını tamamen silip yeni bir sayfa açarak geçmişi temizlemeye çalışması da cabası.
Discord sunucusundaki topluluk yarışmalarında, harika oyuncu tasarımları varken bot oylarıyla birinci yapılan özensiz bir tasarımın Amazon hediye kartını kazanması ve geliştiricilerin topluluk sunucusunu kilitleyip ortadan kaybolması ise bu güvensizliği tescilledi. Geliştiricilerin, henüz taban oyundaki temel sorunları çözmeden ilk günden yirmi dolarlık Klasik Avrupa Mobilyaları gibi ek paketler ve çeşitli lüks paketler satmaya odaklanması ise ticari hırsın oyuncu memnuniyetinin önüne geçtiğini bir kez daha belgeliyor.
Sonuç olarak Starsand Island, yüzeydeki o sevimli pastel estetiğinin, capybara banyolarının ve olağanüstü detaylı ev inşa etme mekaniklerinin arkasında, ne yazık ki içi boşaltılmış, teknik hatalarla boğulmuş ve arkasındaki kurumsal hırsların kurbanı olmuş bir yapım. Tarım ve hayvancılık döngüleri kendi içinde akıcı ve eğlenceli olsa da, oyunun sunduğu her güzel fikre eşlik eden bir teknik hata veya yarım bırakılmış bir vaat keyfinizi kaçırmaya yetiyor. Bu sahil kasabasında sakin ve dürüst bir kaçamak arayan türün sadık hayranları, ne yazık ki adanın parlak kumlarının altında saklanan bu sığ ve hırpalayıcı gerçeklerle yüzleşmek zorunda kalacaklar.