Vampire Therapist incelemesi
Vampire Therapist, bir görsel roman oyunu olmaktan çok daha fazlası olmayı başarıyor. Little Bat Games tarafından geliştirilen ve piyasaya sürülen bu benzersiz hikaye, ruh sağlığına odaklanması ve Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) hakkında bilgi vermesi sayesinde bir oyun olduğu kadar, bir eğitim aracıdır da. Oyuncular, iç gözlem ve iyi bir kalbe sahip Sam adında ölümsüz bir vampirin rolünü üstlenirken, eğlenceli bir hikayenin tadını çıkarırken, terapi tekniklerinin giriş ve çıkışlarını ve hem kendi, hem de başkalarının düşüncelerindeki bilişsel çarpıtmaları nasıl tespit edeceklerini öğreniyorlar. Tabii konu akıl sağlığı olunca, işler her zaman eğlenceli kalmıyor.
Birçok video oyunu, Baldur’s Gate 3 içerisinde olduğu gibi kişinin üzerinde düşünmeyi seçmesi halinde bazı iç gözlemleri ve daha derin düşünceleri tetikleyebilecek zor temalar sunuyor. Vampire Therapist, bazı seçimlerin sonuçlarına ve bir kişinin beyninde meydana gelen zihinsel sağlık bilişsel çarpıtmalarına bakarak farklı bir yaklaşım benimsiyor. Vampir teması, bu zor temalara uzaktan bakma şansı sunarak kurgusal hikaye ile BDT yöntemlerinin gerçek dünyadaki uygulamaları arasında bir ayrım yapılmasını sağlıyor. Benzer şekilde, vampir alt akımı, ciddi konuşmaları bölmeye yardımcı olmak için bazı bölümlerde biraz ciddiyetsizlik katıyor, oyun kendisini dengeliyor.
Vampire Therapist, oyunu tarihsel şiddet ve baskıya ilişkin potansiyel tetikleyicilere dair bir ekran uyarısıyla açsa da oyuncuların farkında olması gereken bundan çok daha fazlası var. Bu oyun zor olan konulardan uzak durmuyor ve insanların bu konular hakkında nasıl hissedebileceklerine dair gerçekçi tasvirler sunuyor. Bağımlılık, intihar, narsisizm, din, seks, suçluluk, ölüm ve daha birçok eşit derecede ağır konu, oyun boyunca sıkça işlenen temalar arasında yer alıyor. Hikaye boyunca kullanılan birçok açık cinsel tema ve kalbi zayıf olanlar için olmayan güçlü bir dil de var. Yani, bu tip şeylerden çabuk etkilenen biriyseniz, bu oyun sizi çok derinden, temelden etkileyebilir.
Vampire Therapist, bu zorluklarla ilişkilendirilebilecek bilişsel çarpıtmaları öğreterek bu ağır konulara terapötik bir açıdan bakıyor ve bir kişinin kendi durumuyla yüzleşmesine yardımcı olmak için bir yöntem olabilir ama kullanılan tek terapi yöntemi olmamalıdır. Bir oyuncunun bu yapıtı oynarken kendi duygularına çok dikkat etmesi ve gerçek dünyaya bağlı kalması ve işler çok tetikleyici olduğunda oyunu kapatmaktan ve düşünmek için biraz zaman ayırmaktan korkmaması hayati önem taşımaktadır bence. Bu temalar, kendileriyle ilişkili tüm duygularla birlikte kişisel travmaları gündeme getirebilir ve bu baskıcı düşüncelerin bir kişiye sinsice yaklaşması kolay…
Hikâyenin ana karakteri Sam, zor bir geçmişi olan bir vampir. Kendi suçluluk duygusuyla boğuşsa da daha sonra bilişsel çarpıtmalar olduğunu öğreneceği şeylere dair kendi fikirlerini üretmesini sağlayan düşünceli bir zihne sahip. Andromachos adında yaşlı ve bilge bir vampirle temasa geçtikten sonra, öğrenci rolünü üstlenir ve diğer vampirlere terapist olarak çalışır. Andromachos, Sam’e ve oyuncuya bilişsel çarpıtmaları öğretir ve Sam’e sadece terapi çalışmalarında değil, aynı zamanda geçmişiyle ilgili kendi kalp acısıyla başa çıkmasında da rehberlik ediyor.
Bir terapist olarak Sam, her biri kendilerini rahatsız eden çok farklı sorunlarla kendisine gelen bir dizi müşteriyle birkaç kez buluşur. Sam, sorunlarını çözmek yerine onları dinler ve düşüncelerindeki hatalara işaret ederek dünyaya bakmanın ve kendilerini düşünmenin yeni yollarını keşfetmelerine yardımcı olur. Sam gerçekten başkalarına yardım etmek ve hem vampirlere, hem de ölümlülere kendileriyle olan zihinsel konuşmalarında rehberlik ederek dünyayı daha iyi bir yer yapmak istiyor. Vampire Therapist içerisinde bir görsel roman için tipik olduğu üzere çok basit oyun mekanikleri var.
Oyuncunun yaptığı tek seçim, tipik olarak hangi bilişsel çarpıtmanın ne zaman gösterileceğini belirlemek. İşlerin çok bunaltıcı hale gelmesini önlemek için bir müşteriyle buluşmadan önce, oyuncular her seansta izlemek için yalnızca beş bilişsel çarpıtma seçebiliyor ve bunlardan biri Astromachos tarafından önceden öneriliyor. Bu oyunun dikkate değer bir istisnası Sam’den meditasyon yapmasının istenmesi. Oyuncular, nefes almak için bir düğmeyi basılı tutacakları, nefes vermek için bırakacakları ve müdahaleci düşüncelerden kurtulacakları ayrı bir ekrana gönderiliyor.
Oyunun bu kısmı bazı önemli aksaklıklara sahip. Mesela, tıklamalar genellikle yanıt vermiyor ve kaydedilmeden önce birkaç kez denemek gerekiyor. Ek olarak, oyun size çok az rehberlik ediyor ve bir öğretici yardımcı olabilirdi bence. Bunun haricinde, oyunun gerçekten inanılmaz bir seslendirme performansı var. Bu da hareketsiz çerçeveli görsel romanı daha da sürükleyici hale getirmeye yardımcı oluyor. Ne yazık ki inceleme sırasında, seslendirmenin yazılan kelimelerle aynı hizada olmadığı çok sayıda durum vardı. Bu hiçbir zaman büyük bir problem değildi; duygu her zaman aynıydı ama seslendirme performansının başka türlü kattığı sürükleyicilikten biraz uzaklaştı.
BDT bugün dünyada yaygın olarak kullanılan bir terapi yöntemi ve birçok terapist bu yöntemden faydalanıyor. BDT ile alakalı olarak Vampire Therapist içerisinde öğretilenden çok daha fazlası olsa da oyun, insanlara birçok bilişsel çarpıtmayı öğretmek için harika bir araç olarak hizmet ediyor. Andromachos, Siyah & Beyaz düşünceyi aslında Nosferatu düşüncesi olarak adlandırsa da bunun dışında tüm terimler gerçek dünyadan alınan gerçek terimler.
Andromachos’un Sam’e öğrettiği terimler hakkında basit bir ders de alıyoruz ve daha sonra terapi seansları sırasında yanlış seçimler yapıldığında nazikçe düzeltilerek çarpıtmaları tanımakla görevlendiriliyoruz. Sam’in ayrıca erişebileceğimiz ve tanımların üzerinden tekrar geçebileceğimiz bir günlüğü de var. Bu öğrenme ve uygulama süreci sayesinde bilişsel çarpıtmaları daha iyi anlayabiliyoruz ve böylece bunları oyun dışında kendi düşüncelerimize de uygulayabiliyoruz.
Genel olarak Vampire Therapist, bilişsel çarpıtmalar ve kendi düşüncelerini nasıl daha iyi kontrol edebilecekleri hakkında daha fazla bilgi edinmek isteyenler için harika bir araç olabilir. Fikirler asla sert bir şekilde sunulmuyor, Andromachos tarafından her zaman nazik bir ton kullanılıyor. Oyuncuların oyunun etkileyebileceği kendi kişisel tetikleyicilerine karşı dikkatli olmaları ve Sam ile geçirdikleri süre boyunca nasıl hissettiklerine dikkat etmeleri ve gerektiğinde bir adım geri çekilip sessiz bir iç gözlem yapmaktan korkmamaları gerekiyor.
Doğrusu, oyun belirli temalar sunulmadan önce ince bir uyarıdan ve belki de bunları atlama fırsatından faydalanabilir. Vampir bir kovboy ve gotiklerle dolu bir kulüp aracılığıyla bilişsel çarpıtmaların temellerini öğretmek, olayları ele almak için etkileyici bir yol bence. Oyunda bazı aksaklıklar var ama bunların hiçbiri oyun bozucu değil. Kişi, kendi ruh sağlığının bilincinde olduğu ve bazı karanlık ve ağır temalarla yüzleşmekten korkmadığı sürece, bu video oyunu bence ruh sağlığı açısından gerçek bir cevher ve başarılı bir eğitim oyunudur.