Pragmata incelemesi
Capcom tarafından geliştirilen Pragmata nihayet piyasaya sürüldü ve oyunculara eşsiz bir bilim kurgu macerası sunuyor. Temelde üçüncü şahıs bakış açısına sahip bir aksiyon oyunu kendisi ama sıradan bir çatışma deneyiminden fazlasını vadediyor. Pragmata oyununu ilk kez duyanlar için onu Death Stranding ve Resident Evil aksiyonunun fütüristik bir harmanı olarak tanımlayabilirim. Ay yüzeyinde geçen bu yenilikçi macera, aksiyon ve bulmaca türlerini başarıyla birleştiriyor bence.
Pragmata oyununun merkezinde Hugh adında bir astronot ve Diana ismindeki küçük bir android yer alıyor. Hikayemiz Hugh ve ekibinin rutin görev için Cradle isimli araştırma tesisine inmesiyle başlıyor. Ancak işler ters gidiyor ve kahramanımız gizemli tesiste Diana ile yollarını birleştirip hayatta kalma mücadelesi veriyor. Pragmata tamamen bu ikilinin bağı etrafında şekilleniyor. Temel amacımız bu tehlikeli ortamdan kurtulup, sonunda Dünya ile iletişim kurmak.
Pragmata oyununun incelemesini yaparken oyunu PlayStation 5 Pro konsolumda deneyimledim. Görsel kaliteyi görmek için 4K çözünürlük sunan ancak HDR desteklemeyen standart bir SDR tipi televizyon kullandım. Buna rağmen renk paleti ve aydınlatmalar gerçekten göz kamaştırıcıydı. Konsolun gücü sayesinde oyun boyunca hiçbir performans sorunu yaşamadım. Ay kolonisi konseptinin soğuk ama etkileyici atmosferi, bu donanımla birleştiğinde oldukça içine çekici bir hal alıyordu benim deneyimimde. Pragmata, bu konuda beni gerçekten şaşırttı.
Oyunun geçtiği Ay araştırma tesisi tam anlamıyla görsel şölen sunuyor. Tesisin içinde lunafilament adı verilen, her şeyi üç boyutlu yazdırabilen inanılmaz teknoloji kullanılıyor. Ağaçlardan tutun da binalara ve hatta androidlere kadar her şey bu teknolojiyle üretilmiş. Pragmata oyunu evreninin fütüristik yapısı, eski bilim kurgu klasiklerinin detaylı dünyalarını andırıyor. Çevre tasarımı son derece zengin ve her köşede keşfedilmeyi bekleyen teknolojik detaylar barındırıyor.
Maceramız yıkıcı bir Ay depreminin ardından hızlıca başlıyor. Bu felaket sonucunda tesisi yöneten yapay zeka sistemi kontrolden çıkıyor. Üstelik sistem artık bize ve Diana karakterine karşı son derece düşmanca bir tavır sergiliyor. Pragmata yapıtını oynarken sürekli olarak bu kontrolden çıkmış robotik düşmanlarla yüzleşiyoruz. Hikayenin başındaki kaos ortamı, bizi hemen aksiyonun içine atıp hayatta kalma içgüdülerimizi hızlıca devreye sokuyor.
Gelelim oyunun en çok öne çıkan savaş mekaniklerine: Pragmata, sadece siper alıp, düşmanlara ateş ettiğiniz klasik bir yapım değil. Geliştirici ekip, çoklu görev yapma mantığını savaş sisteminin tam kalbine yerleştirmiş. Silahınızı ateşlerken aynı anda gerçek zamanlı bir bulmaca çözmeniz gerekiyor. Bu duruma hack ve ateş etme melezi diyebiliriz. Başlangıçta beyninizi zorlasa da alıştığınızda inanılmaz tatmin edici hissettiriyor.
Düşmanlara nişan aldığınızda ekranınızda bir hackleme ızgarası beliriyor. Izgara üzerinden düşmanların mavi zayıf noktalarını açığa çıkarmak için doğru yolları bulmanız gerekiyor. Üstünüze gelen mermilerden kaçarken ızgaradaki hedefleri hızlıca birleştirmek zorundasınız. Pragmata size sadece reflekslerinizi değil analitik düşünme yeteneğinizi de kullandırtıyor. Yenilikçi mekanik sayesinde her çatışma sıradan kavgadan çıkıp stratejik bir zeka oyununa dönüşüyor.
Savaşlar sırasında beyninizin hem sağ hem sol lobunu aynı anda kullandığınızı hissediyorsunuz. Bir taraftan ateş ederken, diğer taraftan ızgara üzerindeki bulmacaları çözmek için mantık yürütüyorsunuz. Pragmata, bu yenilikçi hack sistemiyle oyun dünyasına taze bir nefes getiriyor. Uzun zamandır büyük bütçeli yapımlarda böyle cesur mekanik görmemiştim. Her düşman karşılaşması zihinsel antrenman gibi hissettiriyor ve salgılanan adrenalin bağımlılık yapıyor.
Silahlı çatışma hissiyatından da mutlaka bahsetmek gerekiyor. Capcom, modern oyunlarındaki ağır ve tok vuruş hissini bu yapıma çok güzel entegre etmiş. Silahların patlama sesleri, düşmanlardan çıkan kıvılcımlar ve geri tepme efektleri çok başarılı. Pragmata oyununu oynarken elinizdeki silahın gücünü gerçekten hissediyorsunuz. Vuruş hissinin bu kadar kaliteli olması, karmaşık hack mekanikleriyle birleştiğinde savaşları zirveye taşıyor. Ateş etmek hiçbir zaman sıkıcı olmuyor.
Yanımızda taşıdığımız küçük android Diana sadece korunması gereken bir yük değil. Savaşlarda aktif yardım edip düşmanların sistemlerini zayıflatarak bize avantaj sağlıyor. Pragmata içinde Diana karakterinin yetenekleri en az bizimkiler kadar önemli yer tutuyor. Onun gücünü doğru anlarda kullanmak zorlu düşmanları alt etmenin anahtarı konumunda. Oyundaki ortaklık dinamikleri çok iyi dengelenmiş. Kendinizi sürekli onunla bir takım gibi hissediyorsunuz.
Savaş alanında rastgele ortaya çıkan sarı hack düğümlerini toplayarak düşmanlara fazladan hasar verebiliyoruz. Bu tüketilebilir eşyaları doğru anlarda kullanmak stratejik karar gerektiriyor. Pragmata, kaynak yönetimi konusunda oyuncuyu her zaman sınırda tutmayı seviyor. Çatışmalar sırasında silahlar arası geçiş yapıp elinizdeki düğümleri dikkatli kullanmalısınız. Aksi takdirde devasa robotların karşısında çaresiz kalmanız işten bile değil.
Bölüm tasarımları ise günümüzün devasa açık dünyalarından ziyade eski nesil oyunların çizgisel ama dolu yapısına sahip. Oyunda gereksiz boşluk veya zaman kaybı yaşatan devasa haritalar bulunmuyor. Pragmata, ilerleyişinizi her zaman taze tutan ve yeni şeyler sunan bir bölüm tasarımına sahip. Çizgisel yapı sayesinde hikaye anlatımı ve aksiyonun temposu hiç düşmüyor. Bu tarz odaklı oyunları oynamayı ne kadar özlediğimi fark ettim efendim.
Hugh ve Diana arasındaki gelişen ilişki oyunun asıl kalbini oluşturuyor. Sert bir uzay yolcusu ile dünyayı tanıyan küçük bir android arasındaki sohbetler çok samimi. Pragmata oyununun anlatısında bu iki karakterin birbirine duyduğu güven gerçekten içinizi ısıtıyor. Hugh karakterinin anlattığı küçük hayat dersleri, Diana karakterinin saf tepkileri oyunun karanlık atmosferine çok tatlı bir ışık tutuyor. Aksiyonun yorucu temposundan sonra bu diyalogları dinlemek insana iyi geliyor.
Hikaye anlatımı konusunda her şeyin mükemmel olduğunu maalesef söyleyemem. İki ana karakterin bağı harika olsa da genel evren tasarımı biraz yüzeysel kalmış. Pragmata bazı noktalarda çok klasikleşmiş bilim kurgu klişelerine başvurmaktan çekinmiyor. Kontrolden çıkan yapay zeka temaları artık çok fazla karşımıza çıkan konular. Orijinal oynanış mekaniği sunan oyunun, arka plan hikayesinde de aynı cesareti göstermesini beklerdim.
Oyunun zorluk eğrisi de zaman zaman çok acımasız olabiliyor. Özellikle erken aşamalarda aynı anda ateş edip, bulmaca çözmeye çalışırken çok hata yaptım. Pragmata ne yazık ki hataları asla affetmeyen bir yapıya sahip ve zorlu karşılaşmaları geçmek için defalarca denemem gerekti. Karşınıza çıkan karmaşık robot grupları ve aniden değişen savaş alanı sizi hazırlıksız yakalayabiliyor. Bazen üzerinize yağan saldırılar karşısında çaresiz hissedebiliyorsunuz.
Tüm bu zorluklara rağmen mekanikleri çözdüğünüzde aldığınız tatmin hissi her şeye değer. Sistemin nasıl çalıştığını anladığınızda savaşlar adeta akıcı bir dansa dönüşüyor. Pragmata, oyuncuya ustalaşma hissini çok güçlü bir şekilde veriyor. Zor bir bölümü hasar almadan ve mükemmel zamanlamalarla geçtiğinizde kendinizi durdurulamaz hissediyorsunuz. Başlangıçta imkansız gibi görünen çoklu görev yeteneği zamanla tamamen doğal refleks haline geliyor.
Sanat yönetimi kesinlikle övgüyü hak eden harika detaylarla dolu. Aşırı stilize edilmiş metalik düşman tasarımları ve göz alıcı bilim kurgu estetiği ekranda kusursuz duruyor. Pragmata oyununun dünyasında gezinirken sık sık durup çevreyi incelemek isteyeceksiniz. Kıvılcımların saçıldığı ve neon ışıkların etrafı aydınlattığı savaş sahneleri görsel ziyafet sunuyor. Ay kolonisi teması estetik ve bir o kadar da ürkütücü şekilde resmedilmiş.
PlayStation 5 Pro üzerindeki performans deneyimim oyunun teknik olarak harika cilalandığını kanıtlıyor. Oyunu yüksek çözünürlükte ve 60 FPS olan sabit kare hızında oynamak, hızlı tepki gereken yapımda hayati önem taşıyordu. Böyle bir oyunu 30 FPS olarak oynamayı hayal edemiyorum. Pragmata, optimize edilmiş yapısıyla yükleme ekranlarını neredeyse tamamen ortadan kaldırıyor. SDR televizyonumda bile renklerin doygunluğu ve karanlık koridorlardaki gölge detayları çok keskindi. Yeni nesil donanımların gücü görsel kaliteden ödün vermeden kullanılmış.
Oyunun sunduğu tekrar oynanabilirlik potansiyeli beklediğimden çok daha yüksek. Ana hikayeyi bitirdikten sonra bile o tatmin edici savaş döngüsüne geri dönmek istiyorsunuz. Pragmata oyunu dünyasında tamamlanmayı bekleyen ekstra görevler ve farklı savaş taktikleri her zaman bulunuyor. Kapanış jeneriği aktığında bile zorlukları aşmak için kontrolcüyü elimden bırakamadım. Böylesine yenilikçi sistemin sınırlarını zorlamak ve yeni kombinasyonları denemek insanı motive ediyor.
Sonuç olarak Capcom bu yapımla büyük bir risk almış ve riskin altından başarıyla kalkmış. Yenilikçi savaş mekanikleri ve iç ısıtan karakter dinamikleriyle deneyimlenmesi gereken harika bir eser. Pragmata, güvenli sularda yüzmek yerine farklı bir şeyler denemeyi seçen, cesur ve akılda kalıcı yapım. Hikaye tarafındaki klişeler ve başlangıçtaki zorlu süreç göze batsa da genel kalite tüm kusurları örtüyor. Kesinlikle şans vermelisiniz.